علم منطق

 

ﻋﻠﻢ ﻣﻨﻄﻖ. درس ﭘﻨﺠﻢ. ﻣﺒﺎﺣﺚ ﺗﻌﺮﯾﻒ. (. ﻗﺴﻤﺖ اول. ) در درﺳﻬﺎی ﭘﻴﺸﻴﻦ ، داﻧﺴﺘﻴﻢ ﮐﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﻪ دو ﻗﺴﻤﺖ ، ﯾﻌﻨﯽ ... اراﺋﻪ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ . ﺑﻨﺎ ﺑﺮ اﯾﻦ ، ﻋﻠﻢ ﻣﻨﻄﻖ در اﯾﻦ زﻣﻴﻨﻪ ، در ﺧﺪﻣﺖ ﺳﺎﯾﺮ ﻋﻠﻮم. اﺳﺖ . هﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺎ اﯾﻦ ﺑﻴﺎن ، روﺷﻦ ﻣﯽ ﮔﺮدد ﮐﻪ هﻤﻪ داﻧﺶ ... زﯾﺮا ﺑﺪون ﻣﺮاﻋﺎت ﻗﻮاﻧﻴﻦ اﯾﻦ. ﻋﻠﻢ، ﻧﻤﯽ ﺗﻮان ﺑﻪ ﺻﺤّﺖ ﺗﻌﺎرﯾﻒ اﻣﻮر در داﻧﺶ هﺎی دﯾﮕﺮ ، ...

 

 

www.hoseini.org/a-manteq5.pdf

http://www.hoseini.org/manteq2.htm 

علم منطق

 از ميان تمام جانداران، انسان از نيروي  عقل برخودار است که با آن حقايق را بهتر و عميق‌تر درک مي‌کند. لكن در مسير درک حقايق احيانا بر اثر درست راه نبردن عقل دچار اشتباه مي‌شود. چيزي را که علت يک پديده نيست، علت آن مي‌انگارد، سخن هر کسي را با هر پايه و مايه‌اي تلقي به قبول مي‌کند و پس از مدتي سر از شکاکيت در مي‌آورد و گمان مي‌برد که چيزي وجود ندارد و اگر وجود داشته باشد قابل شناختن نيست و اگر قابل شناختن باشد قابل شناساندن نيست. انديشمندان با ديدن اين مسأله در پي چاره برآمده و سرانجام علم منطق را تدوين کرده­اند.

در تعريف علم منطق گفته شده:

  "منطق ابزاري است که به انسان نحوه درست انديشيدن را ياد مي‌دهد."

  بر اثر رعايت قوانين منطق ذهن انسان از خطا و اشتباه محفوظ مي‌ماند، ديگر نه خود به اشتباه مي‌افتد و نه ديگران را به خطا مي‌اندازد. منطق را از اين جهت همانند قواعد زبان دانسته‌اند، همان‌گونه که دستور زبان به انسان اصل سخن گفتن را نمي‌آموزد، بلکه شيوه‌ تصحيح سخن گفتن را تعليم مي‌دهد، منطق نيز اصل انديشيدن را نمي‌آموزد، بلکه شيوه‌ درست انديشيدن را تعليم مي‌دهد.

 

ادامه مطلب

شاگردی از استاد پرسید: منطق چیست؟

استاد کمی فکر کرد و جواب داد : گوش کنید ، مثالی می زنم ، دو مرد - پیش من می آیند. یکی تمیز ودیگری کثیف من به آن ها پیشنهاد می کنم حمام کنند.شما فکر می کنید ، کدام یک این کار را انجام دهند ؟

هردو شاگرد یک زبان جواب دادند : خوب مسلما کثیفه !

استاد گفت : نه ، تمیزه . چون او به حمام کردن عادت کرده و کثیفه قدر آن را نمی داند.پس چه کسی حمام می کند ؟

حالا پسرها می گویند : تمیزه !

استاد جواب داد : نه ، کثیفه ، چون او به حمام احتیاج دارد. و باز پرسید :خوب ، پس کدامیک از مهمانان من حمام می کنند ؟

یک بار دیگر شاگردها گفتند : کثیفه !

استاد گفت : اما نه ، البته که هر دو ! تمیزه به حمام عادت دارد و

کثیفه به حمام احتیاج دارد. خوب بالاخره کی حمام می گیرد ؟

بچه ها با سر درگمی جواب دادند : هر دو !

استاد این بار توضیح می دهد : نه ، هیچ کدام ! چون کثیفه به حمام

عادت ندارد و تمیزه هم نیازی به حمام کردن ندارد!

شاگردان با اعتراض گفتند : بله درسته ، ولی ما چطور می توانیم

تشخیص دهیم ؟هر بار شما یک چیزی را می گویید و هر دفعه هم درست است استاد در پاسخ گفت : خوب پس متوجه شدید ، این یعنی: منطق !

خاصیت منطق بسته به این است که چه چیزی رابخواهی ثابت کنی!!

ادامه مطلب